Thu nhập vãng lai: Bí quyết tránh "mất tiền oan" khi bị khấu trừ thuế

Thu nhập vãng lai chịu thuế thường gây nhầm lẫn cho lao động tự do, đặc biệt khi việc chi trả gộp khiến nhiều người bị khấu trừ 10% thuế TNCN dù thu nhập thực tế thấp.

Đối với những người làm công việc thời vụ, freelancer hoặc lao động tự do, khái niệm “thu nhập vãng lai” không còn xa lạ. Tuy nhiên, không ít người đang rơi vào tình cảnh “tiền chưa về túi đã bị trừ thuế” chỉ vì cách thức chi trả của đơn vị thuê mướn. Việc hiểu rõ quy định và theo dõi sát sao các đề xuất thay đổi chính sách thuế sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi tài chính của chính mình.

Thực trạng “chi trả gộp” và cái bẫy khấu trừ thuế TNCN

Hiện nay, theo quy định, những khoản thu nhập từ 2 triệu đồng/lần trở lên đối với người lao động không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng sẽ bị khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại nguồn. Vấn đề nảy sinh khi nhiều doanh nghiệp hoặc nhà thầu áp dụng cơ chế “gom một lần” mới thanh toán.

Hãy nhìn vào trường hợp thực tế của anh Nguyễn Quốc Bảo, một thợ điện tại TP.HCM. Dù thu nhập thực tế theo ngày chỉ khoảng 1 triệu đồng (dưới ngưỡng chịu thuế), nhưng vì nhà thầu thanh toán gộp sau một đợt làm việc 5-10 ngày qua ngân hàng, tổng số tiền một lần nhận vượt quá 2 triệu đồng. Kết quả là anh bị khấu trừ 10% thuế ngay lập tức.

Tương tự, những người làm nghề livestream bán hàng theo giờ như chị Lê Kim Xuân cũng gặp tình cảnh tương tự. Dù mỗi buổi phát trực tiếp chỉ nhận từ 300.000 đến 450.000 đồng, nhưng khi doanh nghiệp quyết toán gộp theo tháng, tổng thu nhập chạm mốc 5 triệu đồng khiến chị bị trừ 500.000 đồng tiền thuế. Điều này gây ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu ngắn hạn của những lao động có thu nhập không ổn định.

Đề xuất nâng ngưỡng thu nhập vãng lai lên 5 triệu đồng: Bước ngoặt cho lao động tự do

Nhằm tháo gỡ khó khăn này, Bộ Tài chính trong dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế TNCN năm 2025 đã đề xuất một thay đổi quan trọng: Nâng ngưỡng thu nhập vãng lai phải khấu trừ thuế từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng/lần.

Nếu đề xuất này được thông qua, những trường hợp như anh Bảo hay chị Xuân sẽ giảm bớt áp lực tài chính. Việc nâng ngưỡng chịu thuế không chỉ giúp tăng thu nhập thực tế cho người lao động mà còn giảm tải đáng kể thủ tục hành chính cho cả bên chi trả và cơ quan thuế. Thay vì phải khấu trừ những khoản nhỏ lẻ rồi cuối năm người dân lại phải làm thủ tục hoàn thuế phức tạp, chính sách mới sẽ tạo ra một “khoảng thở” hợp lý hơn.

Lời khuyên từ chuyên gia để không bị “thiệt” khi nộp thuế

Ông Đồng Minh Hồng, Trưởng Ban Chính sách Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP.HCM, nhận định việc nâng ngưỡng lên 5 triệu đồng là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi, người lao động cần chủ động trong việc quản lý chứng từ.

Dưới đây là 3 lưu ý quan trọng dành cho lao động tự do:

• Yêu cầu chứng từ khấu trừ thuế: Đây là bằng chứng pháp lý duy nhất để bạn thực hiện quyết toán thuế và xin hoàn tiền vào cuối năm. Đừng bao giờ để bên chi trả “thu hộ” mà không cung cấp giấy tờ rõ ràng.
• Theo dõi hình thức thanh toán: Nếu có thể, hãy thỏa thuận với bên thuê về cách thức chi trả (theo ngày hoặc theo tuần) để tránh việc cộng dồn vượt ngưỡng chịu thuế nếu bạn không muốn bị khấu trừ tại nguồn.
• Hiểu về quyết toán thuế cuối năm: Thuế khấu trừ 10% tại nguồn chỉ là tạm thu. Nếu tổng thu nhập cả năm của bạn chưa đến mức phải nộp thuế (sau khi trừ gia cảnh), bạn hoàn toàn có thể làm thủ tục hoàn thuế để lấy lại số tiền này.

Góc nhìn chuyên gia: Việc tuân thủ thuế là trách nhiệm, nhưng hiểu luật để không bị khấu trừ sai hoặc thừa là quyền lợi. Trong bối cảnh nền kinh tế gig (kinh tế tự do) phát triển mạnh, các quy định về thuế cần linh hoạt hơn để không trở thành rào cản đối với những người lao động phổ thông.

Bạn có đang bị khấu trừ thuế TNCN cho các công việc thời vụ không? Hãy chia sẻ trải nghiệm hoặc đặt câu hỏi về thủ tục hoàn thuế ngay dưới phần bình luận để cùng thảo luận!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Thu nhập vãng lai hiện nay bao nhiêu thì bị khấu trừ thuế?Hiện tại, các khoản thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần trở lên sẽ bị khấu trừ 10% thuế TNCN. Tuy nhiên, Bộ Tài chính đang đề xuất nâng ngưỡng này lên 5 triệu đồng/lần.

Tại sao tôi nhận lương theo ngày thấp nhưng vẫn bị trừ thuế?Điều này xảy ra khi đơn vị chi trả không thanh toán theo ngày mà gom lại trả một lần. Khi tổng số tiền trong một lần thanh toán vượt ngưỡng quy định (hiện là 2 triệu), họ bắt buộc phải khấu trừ 10% thuế.

Làm sao để lấy lại tiền thuế TNCN đã bị khấu trừ tại nguồn?Bạn cần yêu cầu đơn vị chi trả cung cấp “Chứng từ khấu trừ thuế TNCN”. Sau đó, vào kỳ quyết toán thuế cuối năm, bạn làm hồ sơ quyết toán với cơ quan thuế để xin hoàn trả nếu tổng thu nhập năm chưa đến mức phải nộp thuế.

Câu hỏi thường gặp

Thu nhập vãng lai hiện nay bao nhiêu thì bị khấu trừ thuế?

Hiện tại, các khoản thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần trở lên sẽ bị khấu trừ 10% thuế TNCN. Tuy nhiên, Bộ Tài chính đang đề xuất nâng ngưỡng này lên 5 triệu đồng/lần.

Tại sao tôi nhận lương theo ngày thấp nhưng vẫn bị trừ thuế?

Điều này xảy ra khi đơn vị chi trả không thanh toán theo ngày mà gom lại trả một lần. Khi tổng số tiền trong một lần thanh toán vượt ngưỡng quy định (hiện là 2 triệu), họ bắt buộc phải khấu trừ 10% thuế.

Làm sao để lấy lại tiền thuế TNCN đã bị khấu trừ tại nguồn?

Bạn cần yêu cầu đơn vị chi trả cung cấp “Chứng từ khấu trừ thuế TNCN”. Sau đó, vào kỳ quyết toán thuế cuối năm, bạn làm hồ sơ quyết toán với cơ quan thuế để xin hoàn trả nếu tổng thu nhập năm chưa đến mức phải nộp thuế.